stanley kubrick

kubrick ilginç bir yönetmen. hitchcock, capra, leone gibi belli türlerin dışına çıkma lüksü yakalayamamış büyük isimlerin aksine, birbirinden farklı tarzlarda başyapıtlar vermesiyle ancak howard hawks, billy wilder gibi klasik amerikan yönetmenleriyle yarıştırılabilir. benim için tezatı şuradan geliyor, bu kadar popüler ve sadece bir düzine filmi bulunan bir yönetmenin maalesef "daha kötü" filmleri "poster çocuğu" misali her yeni gelen nesle servis ediliyor.
hangileri, hemen yaftalayalım: the shining, full metal jacket, spartacus.

şimdi. etrafınızda "kubrick'e bayılıyorum" diyen kaç "tüketici" barry lyndon'u izlemiştir, önce bunu bir test edin. ardından "full metal jacket" beğenisi sunan varsa paths of glory izleyip izlemediğini sorun.
dr. strangelove aşığıysa -ki mükemmel filmdir- fail-safe ve colossus: the forbin project gibi diğer kuzenleri izlemiş mi, onu da öğrenin. bu sayede kişilerin sinemaya mı kendilerine mi aşık olduklarını ölçebilirsiniz. yönetmene dönersek, mükemmeliyetçi çekim tekrarlarını, yerinde müzik kullanımını -klasik müzik söz konusu olduğunda bu alanda en iyi uygulayıcıdır-, tek nokta perspektifini vb. zaten biliyoruz. hikaye anlatıcılığı (story teller) baz alındığında barry lyndon ve lolita diğer filmlerinin önüne geçer. edebiyat uyarlaması aşıkları için seçilmesi gereken öncelikli filmler bunlardır. kara mizah sevenler dr. strangelove yanında a clockwork orange, tarantino ve atipik kurgu sevenler the killing, hitchcockvari "suspense" sevenler eye wide shut tercih etmelidirler. 2001'i özellikle anmadım, tüm bir filmografi izlenecekse evet, fakat en üstte saydığım "poster filmleri" yanında tüketip defteri kapatılacaksa, yanlış tercih olacağı için hiçbir grupta saymadım. herkes küçüklüğünden örnekler bu filmi ya, söyleyen olmamış, ben meşhur evrim sahnesiyle aynı yıl çekilmiş "maymunlar cehennemi"ni kafamda birleştirmiş, tek film yapmıştım. tek bir sahne bütün filmi temsil etmişti çocuk kafamda. her 2 filmin aynı sene çekilmesi bence tek başına 2001'in o sene çekilmesinden daha muazzamdır. bu bağlamda o serinin de hakkının yendiğini düşünüyorum. "the terminator" distopyasına farklı bir yerden bakmaktır maymunlar cehennemi de. her neyse. kubrick'ten de bir tribute video koyalım şuraya, gözler seyreylesin.



Ege Sözlük - 2018