alfred hitchcock

sinema tarihinin tartışmasız en iyi yönetmeni. * 50 küsur filmi içinde başyapıt mertebesinde sayabileceğiniz 20'ye yakın filmi vardır, bir 30 filmlik dilim içerisinde herkesin ancak tercihleri değişir, sayı baki kalır. bu herhangi bir sanatçı için neredeyse tüm bir filmografi demek. kubrick'in bir, leone'ninse ancak yarım düzine film miras bıraktığını hatırlatıp, hakkında yanlış bilinenlerle yazımıza başlayalım:

usta sanıldığı gibi tüm filmlerinde görünmez. filmografisinin %75'inde cameosu bulunur. (bkz: gag)
hitchcock bir korku filmleri yönetmeni değildir. psycho ile başlayıp the birds ve biraz da frenzy ile girdiği bu alan maalesef üstüne yaftalanmıştır ancak hitchcock'u hitchcock yapan gerilim yaratma becerisi (bkz: suspense) yanı sıra, katıksız ingiliz kara mizahıdır. (bkz: macgufffin)
hitchcock'un mizah duygusunu henüz tatmadıysanız, filmlerine aşina değilsiniz demektir.
truffaut ile söyleşi kitabı eşliğinde izlenmesi ona olan saygınızı daha da arttırır.

the trouble with harry tamamen bir kara mizah filmidir. mr. & mrs smith ustaya yakışmayacak sıradanlıkta bir romantik komedidir. ı confess, under capricorn gerilimden çok aşk temasıyla öne çıkar. elbette bu tutkuyu gerilim ve mizah duygusuyla harmanladığı filmleri başyapıt dediğimiz mertebeye ulaşır: notorious, north by northwest, vertigo, rear window, dial m for murder gibi.

hitchcock'un teknik ustalıkları olmasa elbette dehası sözde kalacaktı. filmlerinde tüm yönetmenlerin önünde secde ettiği bir ustalıkla kafasında çeker, bitirir; öyle ki filmlerini kurgu masasında bırakmamak üzere teknik cambazlıklar yapar. diğer yandan, sessiz dönemden başlayarak yenilikçi ses ve görüntü efektleri kullanır (blackmail, the lodger). vertigo'da yükseklik korkusunu verebilmek için kamerayı uzaklaştırıp zoom yapmak suretiyle dolly zoom dener ve başarılı olur. suspicion'da süt bardağına dikkat çekmek için içine ampul koyar vb. dramatik etkiyi maksimize etmek için geniş açıdan kaçınır, bir polis rozeti göstermek polisi çerçeveye almaktan daha ekonomiktir. dial m for murder'de grace kelly mahkemede ifade verirken sadece yüzüne düşen renkleri görürüz. salon gösterimi bu duyguyu sıradanlaştıracaktır.

hitchcock'un diğer bir farkı, hem sanat filmi hem gişe filmi yaparken döneminin en büyük starlarıyla çalışmış olmasıdır: cary grant, grace kelly, james stewart, ingrid bergman, joan fontaine, gregory peck, kim novak, claude rains, janet leigh, vera miles, doris day, james mason, martin landau, karl malden, anthony perkins, shirley maclaine, montgomery clift, anne baxter, joseph cotten, teresa wright,
tippi hedren, sean connery, paul newman, julie andrews, tallulah bankhead, carole lombard,
marlene dietrich, jane wyman, barbara harris, george sanders, robert walker, joel mccrea gibi.

hitchcock "kötü adam ne kadar iyiyse film o kadar iyidir." der ve bunu çok iyi kullanır. kötüleri genelde soğukkanlılıkla itirafını yaparken bir kadeh içki de size dolduracak denli centilmendirler. baş kötüsü ve henchman'i ile north by nothwest bond filmlerinin ön modelidir (zaten grant bond rolüne düşünülen ilk aktör olmuştur). norman bates'ten önce kafayı tırlatmış psikopatları da vardır: strangers on a train, shadow of a doubt gibi.

kendi 30 filmlik (3x10) seçkimle yazıyı bitireyim, aklıma başka bir şey düşerse daha sonra ilave ederim:

north by northwest (1959)
dial m for murder (1954)
vertigo (1958)
rear window (1954)
psycho (1960)
strangers on a train (1951)
the 39 steps (1935)
the man who knew too much (1956)
young and innocent (1937)
rope (1948)

saboteur (1942)
suspicion (1941)
to catch a thief (1955)
the lodger (1927)
the trouble with harry (1955)
shadow of a doubt (1943)
the paradine case (1947)
i confess (1953)
rebecca (1940)
the birds (1963)

spellbound (1945)
stage fright (1950)
frenzy (1972)
the wrong man (1956)
blackmail (1929)
lifeboat (1944)
the lady vanishes (1938)
marnie (1964)
under capricorn (1949)
foreign correspondent (1940)

ha, unutmadan, üstat tv için çektiği alfred hitchcock presents ve alfred hitchcock hour için bildiğiniz stand-upvari sunumlar da yapmıştır, şov adamıdır aynı zamanda. meşhur logosu ve müziğiyle selam edelim. ayrıca (bkz: bernard herrmann) (bkz: saul bass) (bkz: edith head)

















meraklısı için;

https://www.youtube.com/playlist?list=PLrfNvGUKa8vc4KRsXAaYvEBzpFYB9KUr3
https://www.youtube.com/playlist?list=PLrfNvGUKa8vd5xfWtCk9e8QGhpZM-rI8P
https://www.youtube.com/playlist?list=PLrfNvGUKa8veXbDvvleAyEKc3loavGZ9P
Ege Sözlük - 2018